Tìm kiếm

28/06/2016

Rau Má Khô

Rau Má Khô, Rau má là một loại rau thông dụng có tác dụng sát trùng giải độc , thanh nhiệt lương huyết. Ngoài ra, rau má cũng là một loại dược thảo có tính bổ dưỡng rất cao, có nhiều sinh tố, khoáng chất, những chất chống oxy hoá, có thể dùng để dưỡng âm, cải thiện trí nhớ, làm chậm sự lão hoá, cải thiện vi tuần hoàn và chữa nhiều chứng bệnh về da.


Điểm Nổi Bật

Có tác dụng sát trùng giải độc, thanh nhiệt lương huyết. Ngoài ra, rau má cũng là một loại dược thảo có tính bổ dưỡng rất cao,có nhiều sinh tố, khoáng chất, những chất chống oxy hoá, có thể dùng để dưỡng âm, cải thiện trí nhớ, làm chậm sự lão hoá, cải thiện vi tuần hoàn và chữa nhiều chứng bệnh về da.
Đối Tượng Sử Dụng

- Người mắc các chứng bệnh về da như vết bỏng, vết thương do chấn thương, do giải phẫu, cấy ghép da...

- Người đãng trí, hay quên, làm việc trong môi trường căng thẳng, áp lực.
Thông Tin Chi Tiết

Rau Má Khô

 Rau má là một loại rau thông dụng có tác dụng sát trùng giải độc , thanh nhiệt lương huyết.   Ngoài ra, rau má cũng là một loại dược thảo có tính bổ dưỡng rất cao,có nhiều sinh tố, khoáng chất, những chất chống oxy hoá, có thể dùng để dưỡng âm, cải thiện trí nhớ, làm chậm sự lão hoá, cải thiện vi tuần hoàn và chữa nhiều chứng bệnh về da.
Mô tả.

       Rau má còn có tên là Tích tuyết thảo.  Loại thực vật nầy mọc lan trên mặt đất có lá trông giống như những đồng tiền tròn được xếp nối tiếp nhau nên còn gọi là Liên tiền thảo.  Rau má có tên khoa học là Centella asiatica (L.) thuộc họ Hoa tán Umbelliferae, là một thứ rau dại  ăn được thường mọc ở những nơi ẩm ướt như thung lủng, bờ mương thuộc những vùng nhiệt đới như Việt nam, Lào, Cambuchia, Indonesia, Malasia, Srilanka, Ấn độ, Pakistan, Madagascar . . Cây rau má có thân nhẳn , mọc lan trên mặt đất, có rể ở các mấu.  Lá có cuống dài mọc ra từ gốc hoặc từ các mấu.  Lá hơi tròn, có mép khía tai bèo.  Phiến lá có gân dạng lưới hình chân vịt.  Hoa mọc ở kẻ lá.  Cánh hoa màu đỏ hoặc tía.
Thành phần.

       Tuỳ theo khu vực trồng hoặc mùa thu hoạch tý lệ các các hoạt chất có thể sai biệt.  Thành phần của rau má bao gồm những chất sau: beta caroten, sterols, saponins, alkaloids, flavonols, saccharids, calcium, iron, magnesium, manganese, phosphorus, potassium, zinc, các loại vitamins B1, B2, B3, C và K.

Dược tính, công dụng.


       Nền y học cỗ truyền Trung quốc , Ấn Độ cũng như y học dân gian nước ta đều có truyền thống sử dụng rau má làm thuốc hoặc làm thức ăn từ lâu đời.  Truyền thuyết Trung quốc có nói đến một võ sư Thái cực quyền tên là Lý thanh Vân sống thọ đến 256 tuổi một phần là do ông thường dùng món rau má.  Srilanka cũng có chuyện kể về một vị vua nổi tiếng vào thế kỷ thứ 10 tên là Aruna cũng nhờ vào rau má mà có đủ sinh lực để sống với những 50 phi tần của ông!  Những huyền thoại nầy có lẻ đã bắt nguồn từ giá trị dưỡng âm, chống lão hoá và làm tăng cường hệ miển dịch của những hoạt chất có trong rau má.

Hiện nay, nhiều khu vực nói tiếng Anh còn lưu truyền câu tục ngữ khuyến khích dùng rau má “Two leaves  a day keep old age away”(Dùng 2 lá một ngày sẽ giúp bạn xa lánh tuổi già). Trong Đông y rau má thường được phối hợp với đậu đen hoặc mè đen chế thành hoàn để làm thuốc bổ dưỡng cho trẻ em, người già hoặc người ốm mới dậy.

       Theo y học cỗ truyền, rau má có vị đắng, hơi ngọt, tính bình, vào Can, Tỳ Vị  có tác dụng dưỡng âm, thanh nhiệt, nhuận gan, giải độc, lợi tiểu.  Rau má thường dùng để làm thuốc bổ dưỡng, sát trùng, chữa thổ huyết, tả lỵ, khí hư, bạch đới, mụn nhọt, rôm sẩy.  Từ những năm 1940, y học hiện đại bắt đầu nghiên cứu những tác dụng của rau má.

Rau má có những hoạt chất thuộc nhóm saponins (còn được gọi là tripernoids) bao gồm asiaticoside, madecassoside, madecassic acid và asiatic acid.  Hoạt chất asiaticoside đã được ứng dụng trong điều trị bệnh phong và bệnh lao.  Người ta cho rằng trong những bệnh nầy, vi khuẩn dược bao phủ bởi một màng ngoài giống như sáp khiến cho hệ kháng nhiểm của cơ thể không thể tiếp cận.
Chất asiaticoside trong dịch chiết rau má có thể làm tan lớp màng bao nầy để hệ thống miển dịch của cơ thể tiêu diệt chúng.


Đối với da, nhiều công trình nghiên cứu và kết quả lâm sàng đều cho thấy dịch chiết rau má có khả năng kích hoạt các tiến trình sinh học trong việc phân chia tế bào và tái tạo mô liên kết giúp vết thương chóng lành và mau lên da non.  Hiên nay rau má đã được sử dụng rất đa dạng dưới hình thức thuốc tiêm, thuốc bột, thuốc mở để điều trị tất cả các chứng bệnh về da như vết bỏng, vết thương do chấn thương, do giải phẩu, cấy ghép da, những vết lở lâu lành , vết lở do ung thư, bệnh phong, vẩy nến…
Ở Ấn độ, rau má còn được gọi là Brahmi hàm nghĩa một loại dược thảo có thể giúp con người tiến đến sự hoà hợp với tâm thức vũ trụ (knowledge of the Supreme Reality).  Do đó, rau má thường có trong khẩu phần ăn của những vị thiền sư, những nhà yogi, những nhà thông thái.

Trên thực tế, rau má tác dụng lên hoạt động của hệ thần kinh trung ương, làm giảm căng thắng tâm lý, tăng cường khả năng tập trung tư tưỡng và giúp cải thiện trí nhớ của người già.  Người ta cho rằng dịch chiết rau má có hiệu quả tốt với bệnh Alzheimer nhờ vào những dẫn xuất của chất Asiaticoside  có khả năng bảo vệ các tế bào thần kinh khỏi tác động của các độc tố beta-amyloid.
       Đối với tuần hoàn huyết, những hoạt chất của rau má có tác dụng cải thiện vi tuần hoàn ở các tĩnh mạch, mao mạch, bảo vệ lớp áo trong của thành mạch và làm gia tăng tính đàn hồi của mạch máu.  Do đó rau má cũng thường được dùng trong các chứng tăng áp lực tĩnh mạch ở các chi dưới.
Trong những năm gần đây, nhiều phương tiện thông tin đã phổ biến cách chữa bệnh thấp khớp mãn tính bằng cách ăn 2 lá rau má tươi mỗi ngày.  Một chương trình phóng sự của đài truyền hình số 9 ở Sydney vào tháng 12/2003 cũng cho biết một số người ở Úc đã chữa khỏi bệnh thấp khớp bằng cách nầy.

Phương pháp nầy phát xuất từ quyển sách “Arthritis and Paradoxycal Pennywort” (Bệnh thấp khớp và lá rau má) của ông Russ Maslen.  Ông đã học được kinh nghiệm chữa bệnh nầy từ một nông dân ở Brunswick Valley vào khoảng năm 1989 khi ông đang tiến hành xây dựng và quản lý công viên bảo tồn di sản thiên nhiên ở vùng nầy.  Sau đó chính ông đã hướng dẫn vợ ông tên là Beryl chữa khỏi chứng sưng đau các khớp xương ở bàn tay.

Ông nói “Mỗi ngày chỉ cần nhai và nuốt 2 lá rau má liên tục , chỉ 2 lá chớ không phải một hay ba lá , thì một thời gian sau sẽ có thể chữa khỏi hoặc làm giảm bớt bệnh thấp khớp”.  Đơn giản đến khó tin!  Phải chăng  hiệu quả chữa bệnh  ở đây là do ảnh hưởng của rau má hoặc những dẫn xuất của nó trong tác dụng chống viêm, chống oxy hoá hoặc tăng cường hệ miển dịch của cơ thể?  Hy vọng nhiều năm sau khoa học sẽ làm sáng tỏ điều nầy.

Điều cần lưu ý trong việc dùng rau má để chữa bệnh thấp khớp là không được dùng quá liều lượng cần thiết.  Dùng bao nhiêu lá phải nằm trong giới hạn dung nạp và chuyển hoá của Tỳ vị.  Mặc dù rau má không độc nhưng lại có tính “hàn” nên có thể làm tăng tính “thấp” trong bệnh thấp khớp làm bệnh nặng thêm.  Ngược lại, nếu chỉ dùng vài lá mỗi ngày, ai cũng có thể dùng và dùng lâu dài mà không sợ có phản ứng phụ.

Một vài toa thuốc có sử dụng rau má.


Toa căn bản. 


Toa căn bản ra đời vào khoảng năm 1950 do cụ Võ văn Hưng , một lương y giàu kinh nghiêm ở miền đông nam bộ soạn.  Sau đó toa căn bản được Bác sĩ Nguyển văn Hưởng, Bộ trưởng Bộ Y tế thời bấy giờ hưởng ứng và khuyến khích sử dụng.  Toa căn bản gồm 10 vị là toa thuốc rất quen thuộc ở các Bệnh viện, trạm y tế từ bộ đội đến nhân dân, đã góp phần rất lớn trong việc bảo vệ sức khoẻ nhân dân trong suốt 2 thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỷ.  Toa căn bản có đặc điểm là không có độc tính, dễ sử dụng, có tác dụng kích thích tiêu hoá, nhuận gan, nhuận trường, lợi tiểu, giải độc và tăng cường sức đề kháng của cơ thể. Tuỳ theo tình trạng của người bệnh và điều kiện của địa phương mà linh động gia giảm vị thuốc hoặc liều thuốc.
Toa thuốc gồm: Rau má 8g, Rể tranh 8g, Lá muồng trâu 4g, Cỏ mần chầu 8g Cỏ mực 8g, Cam thảo nam 8g.Ké đầu ngựa 8g, Củ sả 4g, Gừng tươi 4g, Vỏ quít 4g.
Đổ 3 chén nước sắc còn non một chén, uống lúc thuốc còn ấm.
Hoàn ích khí, dưỡng âm, trợ cơ, cứu đói.

Có thể làm thuốc bổ dưỡng cho trẻ em, người già hoặc ngưòi ốm mới khỏi hoặc dùng làm lương khô mang theo khi đi xa phòng khi thiếu thốn thực phẩm.
Toa thuốc gồm 4 vị : Lá dâu tầm, Mè đen, Bột củ mài và Rau má.
Mỗi vị ngang nhau, tán bột làm hoàn, mỗi hoàn khoảng 5g. Mỗi ngày dùng 2 lần, mỗi lần 1 hoặc 2 hoàn.
Thoái nhiệt đơn.

Có công dụng giảm nhiệt, hạ sốt, trừ khát, trấn kinh.
Rau má 15%, Hoạt thạch 30%, Sắn dây 20%, Sài hồ 15%, Thạch cao 10%, Cam thảo 10%.
Tán bột, ngày uống 3 lần, mỗi lần 4g.
Thuốc hạ huyết áp.
Rể nhàu 16g, Rể kiến cò 12g, Lá tre l2g, Rể tranh 12g,Rể cỏ xước 12g, Rau má 16g, Lá dâu 12g
Sắc uống hoặc đóng viên làm trà uống thay nước hàng ngày.
Sốt xuất huyết.
Rau má 20g, Cỏ mực 16g, Rau sam 16g, Đậu đen 16g.  Sắc uống.

Nước ép rau má.

Nước ép rau má là một cách sử dụng rau má đơn giản và thông dụng nhất.  Nước ép rau má tươi có đầy đủ các hoạt chất và tác dụng đã đề cập.  Mỗi người, mỗi ngày có thể dùng từ 30 đến 40g rau má tươi.  Lá rau má mua về rửa sạch, giả hoặc xay nát.  Cho thêm một ít nước vào.  Vắt và lọc bỏ xác.  Thêm vào một ít đường cho dễ uống.

27/06/2016

Một số cách dùng rau má

Một số cách dùng rau má. Rau má không đơn thuần chỉ là rau mà còn tác dụng như một loại thảo dược. Trong những ngày nắng nóng, việc dùng rau má giải nhiệt cơ thể là rất tốt, tuy nhiên phải dùng đúng cách vì theo các chuyên gia, không phải ai cũng sử dụng được rau má và dùng bao nhiêu cũng được.


Đầy bụng, tiêu chảy vì uống nhiều nước rau má


Mấy ngày nắng nóng 39-40 độ, chị Đoàn Thị Duyên (ở Hà Đông, Hà Nội) nghe mọi người mách uống rau má giải nhiệt rất tốt cho ngày hè nên đã nhờ người đồng nghiệp quê Thanh Hóa mua rau má gửi ra Hà Nội. Rau má non chị Duyên dùng để luộc, rau má già chị Duyên cho vào xay sinh tố. Sau vài tiếng uống một cốc vại nước rau má xay sinh tố, bỗng chị Duyên thấy đau bụng quằn quại, bụng càng ngày càng chướng lên và đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày. Chị ra hiệu thuốc mua thuốc uống nhưng không có tác dụng. Đến tối vì đau quá không chịu được, người nhà đã đưa chị Duyên vào bệnh viện kiểm tra. Các bác sỹ cho biết, chị bị rối loạn tiêu hóa nặng mà căn nguyên từ việc chị uống quá nhiều nước rau má.

Thầy thuốc Nhân dân, BS cao cấp Nguyễn Xuân Hướng - nguyên Chủ tịch Trung ương hội Đông y Việt Nam cho rằng, nguyên nhân dẫn tới tình trạng rối loạn tiêu hóa như trường hợp của chị Duyên là do rau má có tính hàn, lạnh bụng có thể gây tiêu chảy nhẹ. Đặc biệt, với người có thân nhiệt thấp và hay lạnh bụng thì càng dễ tiêu chảy.

Hơn nữa, rau má thường được uống sống nên quá trình chế biến khâu vệ sinh không đảm bảo cũng có thể gây rối loạn tiêu hóa cho người dùng. Trước khi xay lấy nước uống, nên rửa và ngâm qua nước muối cẩn thận. Xay khoảng 5 giây sau đó lọc qua để uống.

Theo BS Nguyễn Xuân Hướng, rau má còn có tên là tích tuyết thảo. Đây là một loại rau ăn bình thường có nhiều tác dụng giải nhiệt nên được nhiều người sử dụng thường xuyên. Theo y học cổ truyền, rau má có vị đắng, hơi ngọt, tính bình, vào can, tỳ vị có tác dụng dưỡng âm, thanh nhiệt, nhuận gan, giải độc, lợi tiểu. Rau má thường dùng để làm thuốc bổ dưỡng, sát trùng, chữa thổ huyết, tả lỵ, khí hư, bạch đới, mụn nhọt, rôm sẩy.

Khi ăn các thức ăn có hơi hàn lạnh hoặc có chất quá nóng nên sử dụng rau má để điều hòa, chẳng hạn như ăn các loại thức ăn cay, thức ăn có tính lạnh thường sử dụng thêm rau má để điều hòa vì rau má có tính vừa hàn vừa nhiệt. Rau má có thể sử dụng với các bài thuốc khác để bổ phế. Để sử dụng rau má chữa phế, cần kết hợp với các vị thuốc khác như kim ngân hoa, mạch môn, thiên môn. Khi điều trị và giải nhiệt ở phế, người bệnh cũng có thể dùng bài thuốc đơn giản nhất là kết hợp rau má với râu ngô.

Dùng sao cho đúng?


Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết, thành phần của rau má bao gồm nhiều loại vitamin, khoáng chất và các chất có lợi cho sức khỏe như beta caroten – chất chống oxi hóa, sterols có tác dụng ức chế hấp thu cholesterol, saponins, alkaloids, flavonols, saccharids, calcium, iron, mangan, phospho, potassium, zinc… Từ xa xưa, rau má đã được dùng rất phổ biến làm rau sống ăn rất ngon, có thể trộn với giá đỗ, hoa chuối. Rửa rau má với nước muối cho thật sạch sau đó xay sinh tố cũng có thể tạo thành một loại đồ uống rất tốt cho sức khỏe. Ngoài ra, rau má có thể phơi khô sắc thuốc, luộc ăn.

Mặc dù rau má có nhiều dưỡng chất và công dụng như trên, nhưng BS Nguyễn Xuân Hướng cho rằng, rau má cũng có tác dụng phụ. Không phải ăn nhiều rau má là tốt và cũng không phải ai ăn cũng được. Quan điểm của Đông y, việc sử dụng nhiều quá cũng gây bất cập. Dùng quá nhiều rau má và kéo dài có thể gây biến chứng cho một số tế bào máu, gan, thận. Trong một số trường hợp, rau má làm tăng lượng cholesterol và lượng đường trong máu, vì vậy những người có cholesterol cao và bệnh tiểu đường nên tránh lạm dụng sử dụng rau má quá nhiều.

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra, phụ nữ dự định mang thai và đang mang thai nên tránh ăn rau má vì dùng rau má lâu ngày sẽ làm giảm khả năng thụ thai, các chất trong loại rau này có thể dẫn đến khả năng sảy thai.

Để đảm bảo sức khỏe, một người bình thường mỗi ngày có thể sử dụng 40g rau má nhưng không nên dùng quá 1 tháng. Nếu muốn dùng đợt sau thì phải nghỉ tối thiểu là nửa tháng rồi mới dùng tiếp. Để lựa chọn được rau má ngon, các chuyên gia khuyên bạn nên tìm rau tươi, lá nhỏ, không to, cuống xanh và mượt. Lá rau quá to sẽ không có vị bùi, mát.


Một số cách dùng rau má


- Nước giải khát trong mùa hè: Rau má mua về rửa sạch, giã hoặc xay nát. Cho thêm một ít nước vào vắt và lọc bỏ bã. Thêm vào một ít muối cho dễ uống. Mỗi người, mỗi ngày có thể dùng từ 30 - 40g rau má tươi. Thức uống này vừa có giá trị giải nhiệt trị rôm sẩy, mẩn ngứa, mát gan, lợi tiểu.

- Chữa cảm nắng, say nắng: Rau má tươi 60g, hương nhu 16g, lá tre 16g, lá sắn dây 16g. Cho khoảng 600ml sắc còn một nửa chia uống 2 lần trong ngày.
- Trà giải nhiệt: Rau má 200g, nhân trần 100g, lá đinh lăng 200g, cam thảo 100g ở dạng khô. Cách dùng: Sao giòn các vị thuốc, tán vụn trộn đều bảo quản trong bình kín tránh ẩm. Ngày dùng 30 - 40g bằng cách hãm với nước sôi khoảng 10 phút. Uống thay trà trong ngày có công dụng thanh nhiệt, nhuận gan, chống khát.

BS Nguyễn Xuân Hướng

Hà My

03/06/2016

Trà rau má giải nhiệt trong mùa hè

Trà rau má giải nhiệt trong mùa hè, Đây là vị thuốc dân giã có tác dụng thanh nhiệt lương huyết, giải độc, dùng rất tốt trong mùa hè.


Rau má còn có tên là tích tuyết thảo, có thân nhẵn, mọc bò lan trên mặt đất, có rễ ở các mấu. Lá có cuống dài mọc ra từ gốc hoặc từ các mấu. Lá hơi tròn, có mép khía tai bèo. Phiến lá có gân dạng lưới hình chân vịt. Hoa mọc ở kẽ lá. Cánh hoa màu đỏ hoặc tía.

Theo y học cổ truyền, rau má có vị đắng, hơi ngọt, tính bình, có tác dụng dưỡng âm, thanh nhiệt, nhuận gan, giải độc, lợi tiểu, thường được dùng chữa bệnh như sau:
Chữa cảm nắng, say nắng
Rau má tươi 60g, hương nhu 16g, lá tre 16g, lá sắn dây 16g. Nước 600ml. Sắc còn 300ml, chia uống 2 lần trong ngày, uống nóng.
Rau má: Tiên dược giải nhiệt trong mùa hè - ảnh 1
Rau má là vị thuốc dân gian rất hữu dụng trong đời sống hàng ngày
Giải nhiệt, mát gan
Rau má 200g, nhân trần 100g, lá đinh lăng 200g, cam thảo 100g. Các dược liệu đều ở dạng khô.
Cách dùng: Các vị thuốc sao giòn tán vụn trộn đều, bảo quản trong bình kín tránh ẩm. Ngày dùng 30 - 40g. Hãm với nước sôi, sau 10 phút có thể dùng được. Uống thay trà trong ngày có công dụng thanh nhiệt, nhuận gan, chống khát.
Chữa mồ hôi trộm ở trẻ
Rau má 10g, râu ngô 5g, mã đề 5g, kim ngân hoa 3g, thảo quyết minh sao 3g, lá dâu 10g. Sắc uống ngày 1 thang. 10 ngày là một liệu trình.
Đái rắt, đái buốt
Rau má 40g, nõn tre 40g để tươi, giã nát với vài hạt muối, gạn lấy nước uống. Uống 3 - 5 ngày.
Hạ sốt
Lấy 30g rau má tươi, rửa sạch, giã nát, thêm nước sôi để nguội, vắt lấy nước, rồi hòa 10g bột sắn dây, thêm đường uống.


Chữa ho, viêm họng
Rau má rửa sạch, giã vắt lấy nước cốt đặc, hòa thêm với đường cho dễ uống. Trẻ em ngày hai lần, mỗi lần 1/2 bát ăn cơm; người lớn uống ngày hai lần, mỗi lần một bát ăn cơm. Uống liên tục 5 đến 7 ngày.
Giải độc khi bị say sắn
Rau má một nắm, lấy cả rễ rửa sạch, giã nát, hòa với nước ấm cho bệnh nhân uống, sau đó đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế để điều trị.
Chữa mụn nhọt
Rau má và lá gấc mỗi thứ 50g rửa thật sạch, giã nhỏ, cho ít muối vào trộn đều, đắp lên chỗ đau rồi băng lại, ngày thay thuốc 2 lần, đắp cho đến khi khỏi.
Chữa rôm sảy, mẩn ngứa
Dùng 50g rau má rửa sạch giã vắt lấy nước, thêm ít đường hoặc một ít muối cho dễ uống.
Lưu ý: Không nên dùng rau má khi cơ thể ở trạng thái hư hàn, tiêu chảy.